Het verhaal is uitzonderlijk, het probleem erachter niet. In Palma de Mallorca werd een vrouw veroordeeld die na afloop van haar huurcontract in het appartement bleef zitten en er vervolgens een zwembad van zesduizend liter op het terras zette. Buren hoorden het gebouw kraken en belden de brandweer, die haar het bad direct liet leeglopen om instorting te voorkomen.
De rechtbank legde € 8.000 op: € 270 voor de bezetting zelf en € 7.744 voor de nalatigheid rond het zwembad. De eigenaar schat de werkelijke schade op tienduizenden euro's, betaalde ondertussen het water en de energie door, en verwacht van de boete niets te zien.
Die verhouding, € 270 voor het bezetten van andermans woning tegenover tienduizenden euro's schade, is precies waar de Nederlandse koper van een Spaanse vakantiewoning zich zorgen over maakt. Hieronder wat er werkelijk speelt.
Hoe vaak het gebeurt
Het ministerie van Binnenlandse Zaken registreerde in 2024 16.426 aangiften van illegale bezetting, 7,4% meer dan het jaar ervoor. De spreiding is scheef: Catalonië alleen al is goed voor 43% van alle gevallen, met ruim vijfduizend in de provincie Barcelona, gevolgd door Andalusië en de Comunitat Valenciana.
Zet dat af tegen de omvang van de markt en het beeld kantelt: op miljoenen woningen zijn zestienduizend aangiften weinig, en het overgrote deel betreft leegstaande stadswoningen van banken en fondsen, niet bewoonde tweede woningen aan de kust. Het risico is reëel maar klein, en het is sterk plaatsgebonden.
Het onderscheid dat alles bepaalt
Spanje kent twee verschillende delicten, en uw vakantiewoning valt in de ongunstigste categorie.
| Allanamiento de morada | Usurpación | |
|---|---|---|
| Waar het over gaat | De woning waar iemand feitelijk woont | Tweede woningen en leegstaande panden |
| Uw vakantiehuis | Alleen als u er woont | Vrijwel altijd dit |
| Politieoptreden | Kan binnen 48 uur, zonder rechterlijk bevel | In beginsel via de rechter |
| Karakter | Ernstiger delict | Lichter delict, lagere straf |
Een woning die het grootste deel van het jaar leegstaat, is juridisch geen morada. Dat is niet te veranderen door er meubels neer te zetten; het gaat om waar u werkelijk woont. Wie snel wil kunnen optreden, moet het dus hebben van de eerste uren en van bewijs dat de woning in gebruik is.
Wat er in 2025 veranderde
De Ley Orgánica 1/2025 werd op 2 januari 2025 aangenomen en trad op 3 april 2025 in werking. De kern voor eigenaren: bezetting valt sindsdien onder de juicio rápido, de snelle strafprocedure. Het doel is een zitting en een ontruimingsbevel binnen vijftien dagen in plaats van de maanden die het daarvoor kostte.
Twee kanttekeningen die u erbij moet houden. De termijn geldt vanaf het moment dat de zaak bij de rechtbank ligt, en die termijn wordt in de praktijk niet overal gehaald. En de regeling raakt de strafrechtelijke route; wie te maken heeft met een huurder die niet meer betaalt, zit in een heel andere procedure, de desahucio, waar deze versnelling niet voor geldt.
Wat u er zelf aan doet
- Zorg dat er iemand komt. Een woning waar elke week iemand naar binnen gaat, wordt niet bezet. Een sleutelhouder, de comunidad of een beheerder is de goedkoopste verzekering die er is.
- Neem een alarm met opvolging. Niet alleen een sirene, maar een centrale die belt en iemand stuurt. De eerste 48 uur zijn juridisch de belangrijkste.
- Meld het direct. Hoe eerder de aangifte, hoe sterker de zaak, en hoe groter de kans dat de politie nog van een lopend feit kan uitgaan.
- Controleer uw polis. Sommige Spaanse woonpolissen kennen een dekking voor illegale bezetting, met juridische bijstand en vergoeding van de doorlopende lasten. Vraag ernaar; standaard is het niet.
- Laat de comunidad meekijken. In een appartementengebouw zijn de buren de eerste die het merken, zoals in Palma. Zorg dat ze weten wie ze moeten bellen.
- Kijk naar de locatie. Het risico verschilt per stad en per wijk meer dan per land. Vraag uw advocaat naar de situatie in die specifieke gemeente.
Wat dit betekent voor uw aankoop
Laat het risico uw keuze sturen, niet uw beslissing tegenhouden. Een appartement in een levendig gebouw met permanente bewoners en een actieve vereniging staat er anders voor dan een vrijstaande villa aan het eind van een doodlopende weg die acht maanden per jaar leegstaat.
Controleer bij de aankoop ook of het pand op dat moment vrij van bewoning is; dat hoort in de nota simple en in de leveringsakte terug te komen, en laat uw advocaat het feitelijk vaststellen. Zie de risico's van illegale bouw en de risico's van kopen in het buitenland.
In het kort
- 16.426 aangiften van illegale bezetting in 2024, 7,4% meer dan in 2023.
- Catalonië is goed voor 43% van de gevallen, met ruim vijfduizend in de provincie Barcelona.
- Een vakantiewoning valt onder usurpación en niet onder allanamiento de morada, dus zonder politieoptreden binnen 48 uur.
- Sinds 3 april 2025 valt bezetting onder de snelle strafprocedure, met een zitting binnen vijftien dagen als doel.
- Voor een niet-betalende huurder geldt die versnelling niet; dat is een civiele procedure.
- Aanwezigheid is de beste bescherming: een sleutelhouder, een alarm met opvolging en oplettende buren.
- Dekking voor illegale bezetting zit niet standaard in een Spaanse woonpolis.
- In de zaak in Palma stond € 270 boete voor de bezetting tegenover tienduizenden euro's schade.
Peildatum 1 september 2026. Cijfers uit het Balance de Criminalidad van het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken over 2024. Dit is geen juridisch advies; laat uw situatie beoordelen door een Spaanse advocaat. Meer in de landgids Spanje.
