De discussie is beslecht, en anders dan beide kampen hadden gewild. Het kabinet trok op 3 juli 2026 de aangekondigde instructieregel in die gemeenten zou verplichten bestaande bewoning van recreatiewoningen tien jaar toe te staan. Er komt geen landelijk recht op wonen op een vakantiepark, maar ook geen terugkeer naar handhaven als hoofdlijn: in plaats daarvan komen er werkafspraken met gemeenten.
Voor wie een recreatiewoning koopt of bezit is vooral het tempo interessant. Tussen het voornemen en de intrekking zit ruim twee jaar, en in die twee jaar is het beleid drie keer van richting veranderd.
De tijdlijn
| Wanneer | Wat er gebeurde |
|---|---|
| 16 mei 2024 | Het hoofdlijnenakkoord verschijnt. Die datum wordt later de peildatum: alleen wie op dat moment al permanent in de recreatiewoning woonde, zou onder de regeling vallen |
| Juli 2024 | Mona Keijzer volgt Hugo de Jonge op als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Onder De Jonge was de lijn dat een vakantiepark voor recreatie is |
| 27 mei 2025 | De ontwerp-instructieregel gaat in internetconsultatie, acht weken lang, tot 22 juli 2025 |
| 2 oktober 2025 | De instructieregel gaat naar de Tweede Kamer, met inwerkingtreding voorzien in 2026 |
| 3 juli 2026 | Het kabinet ziet ervan af. In plaats daarvan komen landelijke werkafspraken met gemeenten |
| Eind 2026 | Die afspraken moeten zijn uitgewerkt tot een landelijk handelingskader |
De peildatum was bewust gekozen om te voorkomen dat de regeling zelf nieuwe bewoning zou uitlokken. Wie na 16 mei 2024 op een park ging wonen, zou er niets aan hebben gehad.
Waarom de regel sneuvelde
Niet op de politieke tegenstelling, maar op de uitvoering. Twee bezwaren gaven de doorslag.
- De verwevenheid met de huurtoeslag. Legaliseren van bewoning raakt aan de vraag of een recreatiewoning een woning is in de zin van andere regelingen, en dat liet zich niet netjes afbakenen.
- Te weinig ruimte voor de verschillen. Eén regel voor alle parken past niet bij wat er op parken gebeurt. Een park met tien gepensioneerde bewoners, een park dat feitelijk arbeidsmigranten huisvest en een park waar criminaliteit speelt, vragen niet om dezelfde behandeling.
Wat er in de plaats komt
- Bewoners belanden niet zomaar op straat. Dat is het uitgangspunt van de werkafspraken.
- Eerst kijken of het gelegaliseerd kan worden. De gemeente onderzoekt of bewoning in het omgevingsplan kan worden ingepast.
- Kan dat niet, dan begeleiding naar andere woonruimte.
- Handhaven blijft mogelijk bij ondermijnende criminaliteit, ernstige overlast of andere zwaarwegende omstandigheden.
- Tot het handelingskader er is, terughoudend handhaven, met dezelfde uitzonderingen.
De bevoegdheid blijft dus onverkort bij de gemeente, in het omgevingsplan. Wat verandert is de toon waarin het rijk verwacht dat gemeenten hem gebruiken.
Waar de discussie over ging
De inhoudelijke tegenstelling is niet verdwenen en komt bij het handelingskader terug. Aan de ene kant staat het argument dat parken niet als woonwijk zijn gebouwd: de riolering, de wegen, de brandveiligheid en de sociale voorzieningen zijn er niet op berekend, en permanente bewoning gaat ten koste van de recreatieve functie waar een hele sector aan hangt. Aan de andere kant staat dat mensen er niet uit luxe wonen maar uit noodzaak, en dat handhaven zonder alternatief neerkomt op dakloosheid organiseren.
Beide zijn waar, en dat is precies waarom er geen landelijke knoop is doorgehakt.
Wat dit betekent voor een koper
Drie dingen die door de intrekking niet zijn veranderd:
- Er is geen recht op permanente bewoning ontstaan. Terughoudend handhaven is geen toestemming, en inschrijving in de Basisregistratie Personen evenmin.
- Een gedoogbeschikking gaat meestal niet mee bij verkoop. Ze staat op naam van de bewoner, niet op de woning.
- Zonder toegestane bewoning geen Nationale Hypotheek Garantie. Dat raakt uw financiering en straks die van uw koper.
Wat wél is veranderd, is dat het handelingskader van eind 2026 gemeenten richting gaat geven. Voor een park waar het speelt, is dat het document om naar te vragen. Zie de cijfers over hoeveel mensen er wonen, welke parken het wel toestaan en wat er gebeurt als u er toch gaat wonen.
In het kort
- De instructieregel zou gemeenten verplichten bewoning tien jaar toe te staan, met 16 mei 2024 als peildatum.
- Consultatie op 27 mei 2025, naar de Tweede Kamer op 2 oktober 2025.
- Op 3 juli 2026 ingetrokken: te slecht uitvoerbaar en te weinig ruimte voor verschillen tussen parken.
- In plaats daarvan werkafspraken met gemeenten, uiterlijk eind 2026 uitgewerkt tot een handelingskader.
- Eerst legaliseren onderzoeken, anders begeleiden naar andere woonruimte.
- Handhaven blijft mogelijk bij criminaliteit, ernstige overlast of zwaarwegende omstandigheden.
- De bevoegdheid blijft bij de gemeente, in het omgevingsplan.
- Voor een koper verandert er niets aan de hoofdregel: geen recht, geen overdraagbare gedoogbeschikking, geen NHG.
Peildatum 1 september 2026. Beleid verschilt per gemeente; vraag altijd het standpunt voor het specifieke adres. Meer in de landgids Nederland.