Recreatief betekent hier iets specifieks: verblijf voor ontspanning, met een hoofdverblijf elders. Wie er permanent gaat wonen, gebruikt het perceel in strijd met de functie, en dat is waar de gemeente op handhaaft.
Wat het omgevingsplan regelt
| Onderwerp | Wat er doorgaans in staat |
|---|---|
| Functie | Recreatie, verblijfsrecreatie of dagrecreatie |
| Permanente bewoning | Uitgesloten, tenzij uitdrukkelijk toegestaan |
| Maximale oppervlakte | Vaak 55 tot 90 m², soms met een aparte regel voor de berging |
| Goot- en nokhoogte | Vaak 3 tot 3,5 meter goot en 5 tot 6 meter nok |
| Aantal bouwlagen | Meestal één, soms met kap |
| Afstand tot de erfgrens | Per plan verschillend |
| Aantal woningen op het terrein | Vaak een maximum per park |
Daarnaast gelden de landelijke technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit heeft vervangen. Een recreatiewoning valt daarin onder de logiesfunctie, met lichtere eisen aan isolatie en daglicht dan een woonfunctie. Zie zijn er bouwvoorschriften voor recreatiewoningen.
Verblijfsrecreatie en dagrecreatie
Twee begrippen die u in plannen tegenkomt en die verschillen:
- Verblijfsrecreatie: overnachten is toegestaan. Hieronder vallen vakantieparken, campings, chaletparken en losse recreatiewoningen.
- Dagrecreatie: alleen verblijf overdag. Denk aan een speeltuin, een strandpaviljoen of een dagstrand. Overnachten mag er niet, ook niet in een camper.
Koopt u een perceel of een opstal, kijk dus niet alleen of er "recreatie" staat maar welke van de twee.
Wat er níét mag
- Permanent wonen, tenzij het plan het toestaat of u een persoonsgebonden vergunning of gedoogbeschikking heeft. Zie wat gebeurt er als ik er toch permanent ga wonen.
- Langdurig verhuren aan bewoners. Dat is permanente bewoning, ongeacht hoe het contract heet, en de gemeente handhaaft daarop.
- Bedrijfsmatig gebruik dat niet recreatief is, zoals opslag of een werkplaats.
- Uitbreiden buiten de maatvoering van het plan, ook niet met een vergunning achteraf als het niet past.
Wat wél mag: recreatief verhuren aan vakantiegasten. Dat is precies waar de functie voor is bedoeld, en daar heeft u in Nederland geen vergunning voor nodig. Zie heb ik een vergunning nodig om te verhuren.
Waarom de bestemming zoveel bepaalt
De functie in het omgevingsplan raakt vrijwel elke andere vraag rond de woning:
- Financiering. Bij een recreatieve functie krijgt u een recreatiehypotheek met 70 tot 80% belening en een renteopslag; NHG is uitgesloten.
- Belasting. De woning valt in box 3, met een forfaitair rendement van 6,00% en een tarief van 36% in 2026. Geen hypotheekrenteaftrek.
- Overdrachtsbelasting. 8% sinds 1 januari 2026, tegen 2% voor een woning die uw hoofdverblijf wordt.
- Energielabel. Bij verkoop verplicht, behalve voor een woning die minder dan vier maanden per jaar in gebruik is.
- Inschrijving. U mag u inschrijven waar u feitelijk woont, maar dat maakt de bewoning niet legaal.
Hoe u de regels voor een adres opzoekt
- Zoek het adres op in het Omgevingsloket en bekijk welke functie op het perceel ligt.
- Lees de regels bij die functie: maatvoering, gebruik en eventuele afwijkingsmogelijkheden.
- Vraag de gemeente om een schriftelijke bevestiging van het toegestane gebruik. Doe dat zelf; vertrouw niet op de verkoper of de makelaar.
- Vraag na of er een persoonsgebonden vergunning of gedoogbeschikking op het adres rust, en of die overdraagbaar is.
- Lees daarnaast het parkreglement, want dat kan strenger zijn dan het omgevingsplan.
Kan een bestemming veranderen?
Ja, maar niet op uw verzoek. Een wijziging van recreatie naar wonen is een besluit van de gemeenteraad, met een procedure die jaren duurt en waarin ook waterschap, provincie en omwonenden meepraten. Er zijn parken die zijn omgezet, maar het is een uitzondering en u heeft er geen recht op.
Koop dus nooit een recreatiewoning in de verwachting dat de bestemming wel zal worden gewijzigd. Het beleid rond permanente bewoning wordt eind 2026 verduidelijkt met een landelijk handelingskader, maar dat wordt geen wet en bindt gemeenten niet.
In het kort
- Een recreatiebestemming is bedoeld voor verblijf met een hoofdverblijf elders.
- De functie staat per perceel in het omgevingsplan van de gemeente.
- Verblijfsrecreatie staat overnachten toe, dagrecreatie niet.
- Verhuren aan vakantiegasten mag; permanent wonen niet.
- De technische eisen staan sinds 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving.
- Een bestemming wijzigen is een raadsbesluit, geen aanvraag.
Peildatum 1 januari 2026. Regels verschillen per gemeente; raadpleeg het Omgevingsloket voor het exacte adres. Meer in de landgids Nederland.
