Twijfelt u, vraag het label dan aan. Verkopen zonder label terwijl het wel verplicht was, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport bestraffen met een boete die voor een particulier tot enkele honderden euro's oploopt.
Wanneer geldt de uitzondering?
De vrijstelling geldt voor gebouwen die zijn bestemd om minder dan vier maanden per jaar te worden gebruikt, of waarvan het verwachte energiegebruik minder dan 25% bedraagt van het gebruik bij jaarrond bewoning. Voor een recreatiewoning is dat vaak zo, maar niet altijd.
| Situatie | Label nodig? |
|---|---|
| Chalet, alleen zomerseizoen, geen verwarming buiten het seizoen | Meestal niet |
| Recreatiewoning die het hele jaar verhuurd wordt | Ja |
| Recreatiewoning met een woonbestemming | Ja |
| Recreatiewoning waar permanent wordt gewoond | Ja |
| Woning die u zelf een aantal weekenden per jaar gebruikt | Meestal niet |
De kern: het gaat om het feitelijke gebruik en niet om de naam. Een woning die u vijfendertig weken per jaar verhuurt, valt niet onder de uitzondering, ook al staat er "recreatiewoning" in het omgevingsplan.
Waarom zoveel eigenaren erover twijfelen
De wet spreekt over gebouwen die zijn "bestemd" om minder dan vier maanden te worden gebruikt, en dat woord laat ruimte. In de praktijk hanteren notarissen en makelaars een eenvoudige toets: is de woning aangesloten op verwarming en het hele jaar bruikbaar, en wordt zij ook zo gebruikt? Dan is het label verstandig.
Zet de uitkomst in de koopovereenkomst. Neemt de koper de woning over zonder label, dan hoort daar een clausule bij waarin staat waarom het niet verplicht was, of waarin de koper er uitdrukkelijk van afziet.
Wat een label kost en oplevert
- Kosten: € 200 tot € 350 voor een woning, uitgevoerd door een gecertificeerde energieadviseur die ter plaatse opneemt.
- Geldigheid: tien jaar.
- Doorlooptijd: één tot drie weken, inclusief het bezoek en de registratie.
Sinds 2021 kan een woningeigenaar het label niet meer zelf online aanvragen; er komt altijd een adviseur langs die de bouwkundige kenmerken opneemt. Dat maakte het label duurder maar ook betrouwbaarder.
Wat het label voor de waarde betekent
Bij gewone woningen is het verband tussen label en verkoopprijs duidelijk aangetoond. Bij recreatiewoningen speelt het minder, omdat kopers vooral naar de ligging, de grond en de vaste lasten kijken. Toch verandert dat, om twee redenen.
- Energiekosten. Een slecht geïsoleerd chalet met elektrische verwarming kost in een koude winter honderden euro's per maand, ook als u er niet bent maar het vorstvrij houdt.
- Verhuur. Gasten letten steeds vaker op comfort in het voor- en naseizoen. Een woning die in maart en oktober warm te krijgen is, verhuurt langer.
Er geldt geen verhuurverbod op een slecht label
Dit wordt vaak verward met de regels in andere landen. In Frankrijk mag een woning met een G-label sinds 2025 niet meer als woonruimte worden verhuurd, en in Duitsland gelden eisen uit het Gebäudeenergiegesetz. Nederland kent zo'n verbod voor recreatiewoningen niet.
Wel geldt: koopt u een vakantiewoning in het buitenland, controleer dan de daar geldende eisen, want die zijn vaak strenger. Zie kopen in Frankrijk en energie-eisen in Duitsland.
Verduurzamen: wat kan en wat niet
Een recreatiewoning valt buiten de subsidieregeling voor eigenaar-bewoners. De ISDE-subsidie voor isolatie, warmtepompen en zonneboilers geldt voor eigenaren die zelf in de woning wonen; voor een recreatiewoning valt u onder de zakelijke regeling, met andere voorwaarden.
Wat wel gewoon geldt, is het nultarief op de levering en installatie van zonnepanelen op of bij een woning. En wat het meeste oplevert bij een chalet is doorgaans niet de installatie maar de schil: vloerisolatie, dakisolatie en het vervangen van enkel glas.
- Vloerisolatie bij een chalet op poeren is vaak de grootste winst en relatief goedkoop.
- Dakisolatie loont, zeker als het dak toch aan vervanging toe is.
- Beglazing vervangen is duur maar verlengt het seizoen.
- Een warmtepomp is bij een slecht geïsoleerde woning zelden rendabel; isoleer eerst.
Wat u praktisch doet
- Stel vast hoeveel maanden per jaar de woning werkelijk in gebruik is.
- Is dat meer dan vier, vraag dan een label aan bij een gecertificeerde adviseur.
- Is dat minder, leg dan schriftelijk vast waarom de uitzondering geldt en neem dat op in de koopovereenkomst.
- Bewaar het label; het is tien jaar geldig en u heeft het bij de volgende verkoop weer nodig.
In het kort
- Label verplicht bij verkoop en verhuur, met een uitzondering onder vier maanden gebruik.
- Naast de vier maanden geldt de eis van minder dan 25% energiegebruik.
- Kosten € 200 tot € 350, tien jaar geldig, met een adviseur ter plaatse.
- Bij twijfel aanvragen; ontbreken kan een boete opleveren.
- Nederland kent geen verhuurverbod op een slecht label voor recreatiewoningen.
- De ISDE-subsidie geldt niet voor recreatiewoningen.
Peildatum 1 januari 2026. Laat de uitzondering per geval beoordelen. Meer in de landgids Nederland.
