Beide problemen zijn bij leven op te lossen. Achteraf is dat veel lastiger.
Wat er fiscaal gebeurt
| Onderdeel | Regel 2026 |
|---|---|
| Waardering | De WOZ-waarde van het jaar van overlijden, of die van het jaar erna |
| Vrijstelling kind | € 26.230 |
| Vrijstelling partner | € 828.035 |
| Tarief partner en kinderen | 10% tot € 158.669, daarboven 20% |
| Tarief kleinkinderen | 18% en 36% |
| Overige verkrijgers | 30% en 40%, met een vrijstelling van € 2.769 |
| Aangiftetermijn | Acht maanden na overlijden |
Een voorbeeld. Twee kinderen erven samen een recreatiewoning met een WOZ-waarde van € 245.000 en verder niets. Elk erft € 122.500, minus de vrijstelling van € 26.230 blijft € 96.270 belast tegen 10%, dus € 9.627 per kind. Samen ruim negentienduizend euro, te betalen binnen acht maanden, terwijl het geld in de stenen zit.
Het echte knelpunt: samen eigenaar
Erven twee of meer kinderen dezelfde woning, dan ontstaat een onverdeeldheid. Zolang die duurt, geldt:
- Verkopen kan alleen als iedereen meewerkt.
- De lasten lopen door: parkbijdrage, belastingen, onderhoud, verzekering.
- Het gebruik moet worden verdeeld, en de mooiste weken zijn er maar een paar.
- Wie meer gebruikt, hoort meer te betalen, en daar begint de discussie.
Komt u er niet uit, dan kan ieder van de deelgenoten verdeling vorderen bij de rechter. Dat kan uitmonden in een verkoop onder ongunstige omstandigheden. In de praktijk is dat de duurste uitkomst die er is.
Vijf manieren om het bij leven te regelen
- Testament met een toedelingsregeling. Wijs de woning toe aan één kind, met een vergoeding aan de anderen uit de rest van de nalatenschap of als schuldigerkenning.
- Schenken bij leven, eventueel in delen. De schenkbelasting kent in 2026 een jaarlijkse vrijstelling van € 6.908 per kind en een eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129 voor kinderen tussen 18 en 40.
- Schenken op papier van een deel van de waarde, met een zakelijke rente die daadwerkelijk wordt betaald. Laat dat door een notaris opstellen; de fiscus kijkt hier scherp mee.
- Overdragen met voorbehoud van vruchtgebruik. De kinderen krijgen de blote eigendom, u houdt het gebruik. Let op: er is dan wel overdrachtsbelasting verschuldigd.
- Een gebruiksovereenkomst tussen de kinderen, opgesteld terwijl u er nog bent: wie welke weken krijgt, hoe de kosten worden verdeeld, en hoe iemand eruit kan stappen.
Bespreek het ook gewoon. De meeste ruzies gaan niet over geld maar over de zomerweken en over wie het onderhoud doet.
Wat de erfgenamen moeten doen
- Aangifte erfbelasting binnen acht maanden; uitstel is mogelijk maar dan loopt de rente door.
- De WOZ-waarde controleren en zo nodig bezwaar maken; die waarde bepaalt de aanslag rechtstreeks.
- Kiezen of ze de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of van het jaar erna gebruiken, als die lager is.
- De vereniging of het park informeren en de tenaamstelling laten aanpassen.
- De verzekering aanpassen; een polis op naam van een overledene geeft discussie bij schade.
- De lopende verhuurboekingen nakomen of afzeggen volgens het contract.
Bij een woning in het buitenland
Ligt de vakantiewoning in Spanje, Frankrijk, Italië of Duitsland, dan heeft u met twee stelsels te maken. Nederland heft over de wereldwijde nalatenschap van een inwoner; het land waar de woning staat heft doorgaans over het huis zelf. Nederland verrekent de buitenlandse belasting over het onroerend goed.
Wat per land sterk verschilt:
- Spanje. Geen verdrag met Nederland, maar de regio bepaalt het tarief; in Andalusië en Valencia geldt 99% korting voor partner en kinderen. Zie wat gebeurt er met een Spaans vakantiehuis bij overlijden.
- Frankrijk. Geen erfbelastingverdrag met Nederland, en het Franse erfrecht kent een reserve voor kinderen. Zie wat gebeurt er met een Frans vakantiehuis.
- Duitsland. Geen verdrag; Duitsland heft over de woning en de vrijstellingen worden voor buitenlandse erfgenamen naar rato gekort.
- Italië. Geen verdrag; Italië kent lage tarieven en hoge vrijstellingen voor kinderen.
Sinds de Europese erfrechtverordening kunt u in uw testament kiezen voor Nederlands erfrecht op uw hele nalatenschap. Dat regelt wie erft, niet wie welke belasting betaalt. Laat dat vastleggen; zonder die keuze kan het recht van het land waar de woning ligt van toepassing zijn.
Als de kinderen de woning niet willen
Dat komt vaker voor dan ouders denken. Een recreatiewoning is voor de volgende generatie vaak een last: vaste plek, vaste lasten, vaste weken. Drie routes:
- Verkopen vóór het overlijden, als het gebruik toch afneemt. Dat spaart erfbelasting over een illiquide bezit en voorkomt een gedwongen verkoop.
- Toedelen aan het kind dat hem wél wil, met verrekening.
- Beneficiair aanvaarden als er schulden zijn; dan zijn erfgenamen niet met hun eigen vermogen aansprakelijk.
Bij een woning op erfpacht of huurgrond weegt dit zwaarder, want die is moeilijker te verkopen en daalt in waarde. Zie wat erfpachtconstructies betekenen.
In het kort
- De woning telt mee tegen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of het jaar erna.
- Kinderen hebben in 2026 een vrijstelling van € 26.230 en betalen 10% tot € 158.669.
- De aangifte moet binnen acht maanden, terwijl verkopen maanden duurt.
- Meerdere erfgenamen worden samen eigenaar en kunnen alleen samen beslissen.
- Regel toedeling in een testament, of schenk bij leven in delen.
- Leg een gebruiks- en kostenverdeling vast zolang u er nog bent.
- Bij een buitenlandse woning heffen twee landen; Nederland verrekent.
- Kies in uw testament uitdrukkelijk voor Nederlands erfrecht.
Peildatum 1 september 2026, tarieven en vrijstellingen 2026. Dit is algemene informatie; laat uw situatie door een notaris beoordelen. Meer in de landgids Nederland.
